Werelderfgoed in het kwadraat

(17 km)

Deze wandelroute voert je door maar liefst twee werelderfgoederen: Droogmakerij de Beemster én de Stelling van Amsterdam dat onderdeel uitmaakt van het UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies. Een unieke beleving!

Route
Dijken, forten, een inundatiesluis, weidse vergezichten over land dat uit water gewonnen is, het laagstgelegen arboretum ter wereld, stolpboerderijen en stalletjes en kraampjes, waar je in het seizoen, de heerlijkste streekproducten die De Beemster rijk is, rechtstreeks van het land kunt kopen. Je vindt het allemaal terug in deze wandeling.

Deze route is via de routemarkering van het wandelnetwerk te volgen. De groene pijlen vind je op lantaarn-/verkeerspalen of routepaaltjes en wijzen je de weg langs de route. Onderweg staan diverse informatiepanelen voor meer informatie. Je kunt deze route starten bij NS-station Purmerend óf bij de TOP op de Beemsterburgwal. Door de verbindingsroutes is het mogelijk om deze wandelroute in te korten naar een lengte van 10 of 14 kilometer. De route is uit te breiden naar 20 km als je de route combineert met de Grachtenwandeling of Stadswandeling door Purmerend.

Dr…

Route
Dijken, forten, een inundatiesluis, weidse vergezichten over land dat uit water gewonnen is, het laagstgelegen arboretum ter wereld, stolpboerderijen en stalletjes en kraampjes, waar je in het seizoen, de heerlijkste streekproducten die De Beemster rijk is, rechtstreeks van het land kunt kopen. Je vindt het allemaal terug in deze wandeling.

Deze route is via de routemarkering van het wandelnetwerk te volgen. De groene pijlen vind je op lantaarn-/verkeerspalen of routepaaltjes en wijzen je de weg langs de route. Onderweg staan diverse informatiepanelen voor meer informatie. Je kunt deze route starten bij NS-station Purmerend óf bij de TOP op de Beemsterburgwal. Door de verbindingsroutes is het mogelijk om deze wandelroute in te korten naar een lengte van 10 of 14 kilometer. De route is uit te breiden naar 20 km als je de route combineert met de Grachtenwandeling of Stadswandeling door Purmerend.

Droogmakerij de Beemster
De Beemster in Noord-Holland is een schoolvoorbeeld van hoe Nederlanders grote delen van hun land hebben drooggelegd. Deze 17e eeuwse droogmakerij is opgezet om het bedreigende binnenwater De Beemster om te zetten in vruchtbare en winstgevende landbouwgrond. Om het woeste meer kwam een stevige dijk van 42 kilometer lang en daar omheen werd een ringvaart gegraven. Vervolgens begonnen 43 windmolens met het leegpompen van het meer.

In 1612 viel De Beemster droog en kon de inrichting van de polder beginnen. Er werden wegen aangelegd, wegsloten en kavelsloten gegraven en boerderijen gebouwd. Dat alles gebeurde volgens een ordelijk en strak geometrisch patroon. Aan deze rationele verkaveling en inrichting heeft De Beemster zijn roem te danken.

Hollandse Waterlinies (de Stelling van Amsterdam)
De Stelling van Amsterdam is een verdedigingslinie van forten die tussen 1880 en 1914 is aangelegd op 15 tot 20 kilometer rondom Amsterdam. Binnen deze ring konden het leger, de regering en de koning zich terugtrekken bij (mogelijke) aanvallen op Nederland. Via een ingenieus systeem kon het land rondom de verdedigingslinie onder water worden gezet. Te ondiep voor boten en te diep voor man en paard. Zo werden invallen bemoeilijkt. Maar nog voordat de bouw was voltooid, was hij al achterhaald door de opkomst van het vliegtuig.

Tijdens de twee wereldoorlogen zijn de forten in staat van verdediging gebracht. Uiteindelijk is er is nooit gevochten op de forten. Vijf forten en een inundatiesluis van deze verdedigingslinie liggen in De Beemster. Een aantal van deze fascinerende bouwwerken is nog in originele staat te bewonderen. Andere forten hebben een nieuwe bestemming gekregen, zoals het Fort aan de Nekkerweg dat nu een wellness resort is.

Sinds juli 2021 heeft UNESCO de Hollandse Waterlinies op de Werelderfgoedlijst geplaatst. De verdedigingslinies, de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie, gaan verder als één Werelderfgoed onder de naam ‘Hollandse Waterlinies’.

Belangrijke informatie:

Tip: Kom je onderweg een mankement tegen? Meld deze dan heel gemakkelijk in de app van Wandelnetwerk Noord-Holland of via www.meldpuntroutes.nl

Neem alvast een kijkje

Dit ga je zien

Startpunt:

TOP Purmerend
Beemsterburgwal

1441 KB  Purmerend
Navigeer naar startpunt

TOP's, afgekort voor Toeristische Overstappunten, bieden een handige start voor jouw verkenning van de landelijke omgeving. Elke TOP voorziet in parkeergelegenheid, waarna je op de fiets, te voet of zelfs per boot de omgeving kunt verkennen

TOP Purmerend De TOP in Purmerend aan de Beemsterburgwal
30

Het Slotplein is een belangrijke, historische plek voor Purmerend. Er is nu niet veel meer van te zien, maar tot halverwege de 18e eeuw stond hier een enorm slot met forse donjons op de hoeken en grote zalen. Nog groter dan het Muiderslot!

Informatiepaneel | Slot Purmersteijn | Slotplein Een schilderwerk van Slot Purmersteijn uit de 17e eeuw

De Neckerpoort is één van de vijf voormalige poorten van de oude stad Purmerend.

Informatiepaneel | Necker-Poort | Neckerdijk Een schilderij van de Neckerpoort uit 1798
79

Op de hoek van de Nieuwstraat en het Gouw vind je panelen op het pand. Deze panelen tonen een stukje historie van Purmerend.

Panelen Het Gouw met links een aantal van de panelen

Begin 20e eeuw werd er voor het eerst buiten de stadsmuren van Purmerend gebouwd. De imposante herenhuizen aan de Herengracht en de Emmakade staan er nog altijd.

Informatiepaneel | Postbrug | Herengracht Een oud beeld van de Emmakade met op de achtergrond de Postbrug
99
01

Het Bastion, ook wel Bolwerk genaamd, werd aangelegd in 1645 ter verdediging van de stad.

Informatiepaneel | Bastion | Wolthuissingel
04
31
03
02
44
05

Purmerend was tot de jaren tachtig van de twintigste eeuw een bruisende ‘Marktstad’. Op de Koemarkt stonden wekelijks grote hordes koeien, klaar voor de verkoop.

Koemarkt Flyer Veemarkt
45

De Purmerendse Kaasmarkt kent een marktgeschiedenis van ruim 600 jaar oud. In 1484 werd hier de eerste kleinschalige markt gehouden, toen het plein nog Marktveld heette en niet meer dan een klein pleintje was.

Informatiepaneel | Kaasmarkt Purmerend Een schilderij van de Purmerendse Kaasmarkt rond 1900
78

In 1607 verlenen de Staten van Holland en West-Friesland toestemming om de Beemster droog te leggen. Het belooft een winstgevend project te worden dat bovendien een bijdrage kan leveren aan de voedselvoorziening van het snelgroeiende Amsterdam.

Oostdijk / Beemsterringvaart | Werelderfgoed Droogmakerij de Beemster Een ouderwets zeilbootje op de Beemsterringvaart

Lees op dit informatiepaneel over de familie van Cornelis Buter (1888), die in de Tweede Wereldoorlog noodgedwongen fortwachter werd van Fort Benoorden Purmerend.

Informatiepaneel | Familie Buter Een foto van het informatiepaneel over de Familie Buter

Fort Benoorden is onderdeel van de Stelling van Amsterdam en valt onder het UNESCO Werelderfgoed 'Hollandse Waterlinies’. Deze verdedigingslinie van forten werd tussen 1880 en 1914 aangelegd op 15 tot 20 kilometer rondom Amsterdam.

Fort Benoorden | Purmerend De voorkant van Fort Benoorden

Deze boerderij dankt haar naam aan de 17e-eeuwse Agneta Deutz. Lees het informatiepaneel om meer te leren.

Informatiepaneel | Boerderij Deutzen-Hofje De melkboerderij Deutzen-Hofje

Het fort aan de Nekkerweg is onderdeel van de Stelling van Amsterdam en valt onder het UNESCO Werelderfgoed 'Hollandse Waterlinies’. Deze verdedigingslinie van forten werd tussen 1880 en 1914 aangelegd op 15 tot 20 kilometer rondom Amsterdam.

Fort aan de Nekkerweg
77

Rustenhove is gebouwd in 1786 als heerenhuis op de plaats van een verdwenen hofstede. De fraaie gietijzeren poort en de boogbrug dateren uit dezelfde periode.

Rustenhove

Dit kruispunt wordt ook wel het ‘kruispunt van vier eeuwen bouwkunst’ genoemd.

Kruispunt Volgerweg/Middenweg Bloesems en twee wandelaars op de volgerweg

Boerderij "De Eenhoorn" is het rijkste voorbeeld van een stolpboerderij in De Beemster. Het woongedeelte is van baksteen en het achterwaarts uitgebouwde stalgedeelte van hout.

Boerderij "De Eenhoorn" Boerderij De Eenhoorn, anno 1682

Het fort aan de Middenweg is onderdeel van de Stelling van Amsterdam en valt onder het UNESCO Werelderfgoed 'Hollandse Waterlinies’. Deze verdedigingslinie van forten werd tussen 1880 en 1914 aangelegd op 15 tot 20 kilometer rondom Amsterdam.

Fort aan de Middenweg
49

De Inundatiesluis maakt onderdeel uit van de Stelling van Amsterdam en werd aangelegd door het Departement van Oorlog tussen 1890 en 1891.

Inundatiesluis in Zuidelijke Beemsterringdijk Inundatiesluis in Zuidelijke Beemsterringdijk

Lees op dit informatiepaneel het verhaal van de Inundatiesluis van de Tweede Wereldoorlog tot nu.

Informatiepaneel | Water tegen de Vijand Informatiepaneel Water tegen de Vijand
76

Lees op dit informatiepaneel over De Beemster in de Tweede Wereldoorlog.

Informatiepaneel | Beemster Oorlogsherinneringen Een foto uit de Tweede Wereldoorlog, nadat de Duitsers de Beemster onder water lieten lopen.

De Beemster-Poort was de vijfde en laatste stadspoort die rond Purmerend werd gebouwd.

Informatiepaneel | Beemster-Poort | Beemsterburgwal

Lees op dit informatiepaneel informatie over dit bijzondere woonhuis

Informatiepaneel | Bijzonder woonhuis Het woonhuis van de voorkant gezien

Mariënheuvel is een van de laatst overgebleven buitenplaatsen van De Beemster. Lees het informatiepaneel om meer te leren.

Informatiepaneel | Mariënheuvel Het landgoed Mariënheuvel in De Beemster

Dit houten huis is gebouwd volgens de kringenwet. Lees het informatiepaneel om hier meer over te leren.

Informatiepaneel | Houten huis Het Houten Huis aan de Nekkerweg

Het Beemster Bomenmuseum is een unieke verzameling houtige gewassen, die in een parkachtige omgeving in de Beemster tot in lengte van dagen kunnen blijven groeien.

Beemster Bomenmuseum Jongetje zittend op de grond
29
30

Eindpunt:

TOP Purmerend
Beemsterburgwal

1441 KB  Purmerend
Navigeer naar eindpunt
  • 30
  • 79
  • 99
  • 01
  • 04
  • 31
  • 03
  • 02
  • 44
  • 05
  • 45
  • 78
  • 77
  • 49
  • 76
  • 29
  • 30

Kenmerken