Wondergewas in de Burkmeerpolder

(15 km)

Laag Holland is rijk aan natuur. Groene weilanden doorkruist door sloten en vaarten, uitgestrekte veenweiden en oneindig water. Bezoekers en bewoners genieten elke dag van dit bijzondere landschap.

Laag Holland heeft er alleen niet altijd zo uitgezien. Door de jaren heen is het gebied vooral door mensenhanden ontwikkeld. Om het leven onder zeeniveau leefbaar te maken zijn er grote gebieden drooggelegd en werden er watergangen gegraven om het water af te voeren. Nog elke dag wordt er met man en macht gewerkt om de bijzondere natuur van Laag Holland te onderhouden.

Maar, waar de mens eerst vocht tegen het water, is het nu de droogte die een pr…

Laag Holland heeft er alleen niet altijd zo uitgezien. Door de jaren heen is het gebied vooral door mensenhanden ontwikkeld. Om het leven onder zeeniveau leefbaar te maken zijn er grote gebieden drooggelegd en werden er watergangen gegraven om het water af te voeren. Nog elke dag wordt er met man en macht gewerkt om de bijzondere natuur van Laag Holland te onderhouden.

Maar, waar de mens eerst vocht tegen het water, is het nu de droogte die een probleem vormt. Natuurbeheerorganisaties, overheden en lokale boeren werken met man en macht om een oplossing te vinden voor dit groeiende probleem. Hiervoor wordt er niet alleen gekeken naar traditionele manieren van vernatting, maar ook naar alternatieve methodes. In de Burkmeerpolder bijvoorbeeld, waar een test wordt gedaan met het verbouwen van Lisdodde. Wil je weten wat het verbouwen van Lisdodde kan bijdragen aan het tegengaan van droogte? Lees tijdens je wandeling het verhaal van deze polder onder de rook van Amsterdam.

Landelijk Noord

Deze wandelroute begint bij metrostation Amsterdam Noord, eindpunt van de langverwachte Amsterdamse Noord-Zuidlijn. Hier in de hoofdstad is de verbinding tot de problematiek van het platteland misschien ver te zoeken. Maar, na een stukje wandelen door Amsterdam Noord verlaat je al snel de stad en komt je een oase van rust en ruimte je tegemoet.

Wandelend laat je de stad steeds verder achter je en loop je het gevarieerde landelijke gebied van Amsterdam Noord in. Na de tunnel onder de A10 wordt je overdonderd door het weidse uitzicht over het uitgestrekte landschap. Hier en daar worden de groene weilanden opgebroken door een pittoresk dorpje, bedrijvige boerderij of een streekproductenwinkeltje. In de verte zien je de kerktoren van het mooie Zunderdorp al opdoemen.

Landelijk Noord is een belangrijk gebied voor mens en natuur. Hectares aan veenweidegebied bieden al eeuwen een thuis voor bijzondere dier- en plantsoorten, met name weidevogels. Geniet van de weidse uitzichten, de koeien en schapen in de wei en de streekproducten langs de route. Als je hier loopt zie je perfect hoe het agrarische landschap van Laag Holland eruit ziet en hoe verschillende boeren hun bedrijven hebben ingericht. De één is puur gericht op landbouw of veeteelt, de ander heeft meerdere activiteiten. B&B’s, Rustpunten, streekproductenwinkels of zorgboerderijen zijn niet zeldzaam in boerenbedrijven in de regio. Vanaf punt 6 in de route ontdek je nog een verrassende alternatieve manier van landbouw.

Als je door het stille landschap wandelt lijkt alles in perfecte harmonie te zijn. Onder de grond schuilt echter een groot probleem: bodemdaling. Misschien heb je het woord wel eens voorbij horen komen. De uitgestrekte weilanden van het Nederlandse polderlandschap bestaan grotendeels uit veengrond. Veen is eigenlijk een eeuwenoude opeenstapeling van dode plantresten, die sneller terug groeien dan dat ze verteerd kunnen worden door de grond. Hierdoor ontstaan er dikke lagen zuurstofarme grond, dat broeikasgassen zoals methaangas en kooldioxide vasthoudt. Om te blijven bestaan heeft veengrond water nodig, veel water. Als het waterpeil in de veengrond te laag wordt, komen de onverteerde plantresten in aanraking met zuurstof. Door een chemische reactie komt hierbij ontzettend veel kooldioxide vrij, CO2 uitstoot dus. Daarnaast droogt het veen op en zakt de bodem, wat schade veroorzaakt aan de infrastructuur van het land. Op punt 3 in de route leer je meer over het tegengaan van deze bodemdaling.

Natuurbeheerders, overheden en boeren zijn hard op zoek naar oplossingen voor dit probleem. Om in de toekomst nog te kunnen genieten van dit mooie gebied moet de verdroging van de veenbodem worden tegengegaan. Er zijn verschillende manier waarop je dit kunt doen. Eén daarvan is het telen van zogeheten ‘natte gewassen’. In de Burkmeer, een kleine polder in Landelijk Noord, wordt er al een aantal jaren geëxperimenteerd met deze natte teelt. Het resultaat: een duurzame oplossing uit een verrassende hoek.

Deze route is ontwikkeld door Bureau Toerisme Laag Holland, in opdracht van het Recreatieschap Twiske-Waterland, het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer en de Provincie Noord-Holland en is onderdeel van het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland.

Dit ga je zien

Startpunt:

Metrostation Noord
Amsterdam
Navigeer naar startpunt
58
41
85
43

Hier haal je het lekkerste ambachtelijke boerenijs van de regio! Hier kun je in de weekenden (in de zomer) en op speciale feestdagen terecht voor heerlijk romig ijs gemaakt van de melk van de Jersey koeien die ter plekke in het weiland staan te grazen.

Jersey IJssalon Een ijsje van Jersey IJssalon
90

Vlak onder de rook van Amsterdam ligt het karakteristieke dorpje Zunderdorp, omringd door veenweide gebied. Hier vind je ‘Zorgboerderij Ons Verlangen’, een biologisch melkveebedrijf met melkkoeien, schapen, paarden, kippen, geiten, konijnen en varkens.

Zorgboerderij Ons Verlangen Zorgboerderij Ons Verlangen

Het nat houden van een veenbodem is dus essentieel om bodemdaling, en daarmee CO2 uitstoot, tegen te gaan. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan.

Natte teelt in de Burkmeerpolder Natte teelt in de Burkmeer

Zoals je ziet vanaf dit punt is een deel van de Burkmeerpolder inmiddels dichtbegroeid met Lisdoddeplanten. De hoge stengels met de iconische bruine rietsigaren zijn een mooi plaatje, wuivend in de wind.

Lisdodde als wondergewas Een 'rietsigaar' van de Lisdoddeplant, licht pluizend

De vezelrijke stengels en bladeren zijn op allerlei manieren in te zetten. De plant is van nature niet ontvlambaar, waardoor hij uitermate geschikt is voor duurzaam bouwmateriaal.

Lisdodde in de bouw Lisdodde in de Burkmeer
28
50

Het Volgermeer is een bijzonder waterrijk natuurgebied waar veel zeldzame planten en dieren voorkomen.

Vogelkijkscherm | Volgermeerpolder Vogelkijkscherm Volgermeerpolder

Waar je nu staat is een bijzondere plek, hier sta je namelijk precies tussen de Burkmeerpolder en de Volgermeerpolder in. Een misleidende naam, want de Volgermeerpolder is eigenlijk helemaal geen polder.

Volgermeerpolder: het beschermende veen Een oude foto van een bord met 'verboden toegang, chemisch afval' voor de ingang van de Volgermeerpolder

Dat Lisdodde belangrijk is voor het tegengaan van CO2 uitstoot wisten we al. De plant groeit in een natte bodem, waardoor de grond niet inklinkt. Daarnaast filtert lisdodde ook nog eens CO2 uit de lucht.

Lisdodde als ecologisch hulpmiddel Bloemetjes en plantjes in de Burkmeerpolder

Alsof duurzame teelt en bouwmaterialen nog niet genoeg waren, is de Lisdodde ook nog eens heel geschikt voor consumptie. Niet alleen als veevoer, maar ook zeker voor de mens.

Lisdodde op je bord Lisdodde op je bord

De inzet van lisodde lijkt wel oneindig. De voorbeelden die hierboven beschreven worden geven nog niet eens het hele plaatje. Je zou dus denken dat het telen van lisdodde voor elke boer aantrekkelijk zou moeten zijn.

De toekomst van lisdodde Aldert de Lisdoddeboer kijkt over zijn veld met net-geplante lisdoddestekken.
91
93
22
15
40
41
58

Eindpunt:

Metrostation Noord
Amsterdam
Navigeer naar eindpunt
  • 58
  • 41
  • 85
  • 43
  • 90
  • 28
  • 50
  • 91
  • 93
  • 22
  • 15
  • 40
  • 41
  • 58