De oude pastorie
Op 2 augustus 1497 droeg Pieter Witken Jacobszoon een eenvoudige hofstede over aan de kerkmeesters van Landsmeer.
De locatie ervan werd beschreven als ‘liggende tegenover de kerk aan de oostzijde van de Gouw of wegsloot’ – de plek waar nu het gemeentehuis staat. De hofstede werd verheven tot pastorie en bewoond door verschillende pastoors.
Door toedoen van de Reformatie en Alteratie werd het katholicisme in de noordelijke Nederlanden in de 16e eeuw ingeruild voor het protestantisme. Dat dit ook in Landsmeer het geval was, is te zien aan de schitterende ‘predikantenborden’ in de hervormde kerk aan de Dorpsstraat. De eerste predikant van het dorp, Ds. Houtmannes, betrok de pastorie in 1596, zijn opvolgers woonden er eveneens.
De bouwkundige staat van het gebouwtje was in…
De locatie ervan werd beschreven als ‘liggende tegenover de kerk aan de oostzijde van de Gouw of wegsloot’ – de plek waar nu het gemeentehuis staat. De hofstede werd verheven tot pastorie en bewoond door verschillende pastoors.
Door toedoen van de Reformatie en Alteratie werd het katholicisme in de noordelijke Nederlanden in de 16e eeuw ingeruild voor het protestantisme. Dat dit ook in Landsmeer het geval was, is te zien aan de schitterende ‘predikantenborden’ in de hervormde kerk aan de Dorpsstraat. De eerste predikant van het dorp, Ds. Houtmannes, betrok de pastorie in 1596, zijn opvolgers woonden er eveneens.
De bouwkundige staat van het gebouwtje was inmiddels zo slecht, dat in 1647 werd besloten een nieuwe pastorie te bouwen. Ook deze werd weer bewoond door talloze dominees, van wie ds. Prins in 1807-1808 de laatste was. Vervolgens kwam de woning in eigendom van achtereenvolgens Jan Kalf, Simon Jansz. Goede en Petrus Annaeus Amelander. De volgende eigenaar, Neeltje Berg, die een winkeltje in het pand dreef, deed het huis in 1838 over aan haar schoonzoon Jacob Brandjes.
De familie Brandjes, die een belangrijke rol speelde in Landsmeer, heeft het huis meer dan tachtig jaar in bezit gehad. De laatste Brandjes die er woonde, was Jacobs kleinzoon Willem, een fervent amateurfotograaf. Veel van zijn werk is te vinden in het archief van de Oudheidkundige Vereniging Landsmeer. De foto’s schetsen een goed beeld van het Landsmeer van begin 20e eeuw.
In 1921 kocht Piet Evers het huis. De bouwkundige staat van het pand vroeg voortdurende zorg. Zo werd begin jaren 40 van de vorige eeuw de stenen zuidmuur vervangen door een houten exemplaar. Het huis begon namelijk te verzakken en hout is lichter dan steen. In 1951 werd het inmiddels Papenhuis genoemde pand echter gesloopt door de nieuwe eigenaar, de gemeente Landsmeer. Gezien de monumentale waarde werd dit met beleid gedaan, zodat eventuele herbouw mogelijk zou zijn. Die kwam er twee jaar later in het Arnhemse Openluchtmuseum. In januari 1970 was het Papenhuis echter een van de vijf panden die door een brand werden verwoest.
Op de plek in Landsmeer waar het Papenhuis stond, bevindt zich zoals gezegd nu het gemeentehuis uit 1969.
Er tegenover staat het voormalige raadhuis uit 1870.