Weidevogels in het Wormer- en Jisperveld

(9,0 km)
Laag Holland is rijk aan natuur. Groene weilanden doorkruist door sloten en vaarten, uitgestrekte veenweiden en oneindig water. Bezoekers en bewoners genieten elke dag van dit bijzondere landschap.

Alleen heeft Laag Holland er niet altijd zo uitgezien. Door de jaren heen is het gebied vooral door mensenhanden ontwikkeld. Om het leven onder zeeniveau leefbaar te maken zijn er grote gebieden drooggelegd en werden er watergangen gegraven om het water af te voeren. Nog elke dag wordt er met man en macht gewerkt om de bijzondere natuur van Laag Holland te onderhouden. 

Zo ook in het Wormer- en Jisperveld, dat weer zijn eigen uitdagingen kent. Een …

Alleen heeft Laag Holland er niet altijd zo uitgezien. Door de jaren heen is het gebied vooral door mensenhanden ontwikkeld. Om het leven onder zeeniveau leefbaar te maken zijn er grote gebieden drooggelegd en werden er watergangen gegraven om het water af te voeren. Nog elke dag wordt er met man en macht gewerkt om de bijzondere natuur van Laag Holland te onderhouden. 

Zo ook in het Wormer- en Jisperveld, dat weer zijn eigen uitdagingen kent. Een probleem waar niet alleen het Wormer- en Jisperveld, maar heel het land mee te maken heeft zijn de dalende aantallen weidevogels. Sinds eind vorige eeuw ziet men het aantal weidevogels in het veenweidegebied ieder jaar afnemen. Natuurmonumenten, vrijwilligers en lokale boeren hebben hun handen ineen geslagen en zorgen er samen voor dat het Wormer- en Jisperveld een walhalla blijft voor weidevogels. Lees het verhaal hieronder tijdens je wandelroute en ontdek meer over de weidevogels in het Wormer- en Jisperveld…

Weidevogels in het Wormer- en Jisperveld

Start de wandelroute bij NS station Wormerveer en wandel via de Stationsstraat richting het gezellige centrum van Wormerveer. Wandelend langs de oevers van de Zaan heb je een schitterend uitzicht over de Zaanbocht. Al snel doemen de prachtig gerestaureerde fabrieken en pakhuizen op aan de andere kant van de Zaanbocht. De namen als Java, Batavia en Saigon op de panden verwijzen naar de verre oorden waar de handel vroeger vandaan kwam. Alleen de opvallende Lassie Fabriek is vandaag de dag nog in werking. De overige fabrieken en pakhuizen hebben allemaal een mooie herbestemming gekregen bijvoorbeeld als hotel, restaurant of kantoorruimte.

Let op! Tot eind 2023 is de Zaanbrug, die dateert uit midden jaren zestig van de vorige eeuw, tussen Wormerveer en Wormer afgesloten. Om je route te vervolgen steek je iets verder op de Zaanweg, over de tijdelijke brug, de Zaan over naar Wormer. Volg hier de Lassiestraat naar de rotonde en sla op de rotonde linksaf, de Mercuriusstraat in. Na ongeveer 200 meter sla je linksaf de Nieuweweg in en wandel je tot de Zaanbrug. Hier sla je linksaf de Veerdijk op.

De Veerdijk leidt je via het nieuwe industriegebied naar Bezoekerscentrum De Poelboerderij. Dit bezoekerscentrum wordt ook wel de ‘toegangspoort’ van het Wormer- en Jisperveld genoemd. Hier kun je onder andere terecht voor prachtige vaartochten door het veenweidegebied, waterspeelpret en ontzettend veel informatie over het Wormer- en Jisperveld. Het pad rechtsaf leidt je naar het bezoekerscentrum. Om het Wormer- en Jisperveld te voet te ontdekken en de route  te vervolgen sla je linksaf.

De kraamkamer van het Wormer- en Jisperveld

Wandelend over de Wormerringdijk loop je langs een bijzonder plekje in het Wormer- en Jisperveld; de Schaalsmeerpolder. Deze kleine, strakke droogmakerij aan de rand van het veenweidegebied staat ook wel bekend als de ‘kraamkamer’ van het Wormer- en Jisperveld. Meer weten over de Schaalsmeerpolder? Ga dan naar punt drie op de route. Jaarlijks strijken hier in het voorjaar honderden weidevogels als de grutto, tureluur, kievit en scholekster neer voor het broedseizoen. Overal waar je kijkt zie je in het voorjaar weidevogels wroeten in het sappige gras. Kijk maar eens om je heen! Wist je dat: maar liefst 70% van de wereldpopulatie grutto’s jaarlijks naar Nederland vliegt om te broeden?

Aan het einde van de Wormerringdijk ga je rechtsaf de Schaalsmeerpolder in. Als je je ogen zou moeten geloven, zou je niet meteen zeggen dat het slecht gaat met de weidevogel. Toch loopt het aantal weidevogels per 100 hectare ieder jaar af. Eén belangrijke oorzaak hiervan zijn de graslanden in het veenweidegebied. Weidevogels zijn kieskeurige beestjes en niet alle graslanden zijn voor hen geschikt. Je hebt ze vast wel een keer gezien, die groene, strakke weilanden. Ook wel ‘turbograslanden’ genoemd. Weidevogels moeten hier niks van hebben. Zij houden juist van natuurgraslanden; graslanden met een variatie in kruiden en grassen, een zachte bodem om voedsel uit te prikken, weinig verstoring en heel veel insecten. Denk jij het verschil tussen beide graslanden te herkennen?

Dankzij intensief beheer door Natuurmonumenten, lokale boeren en vrijwilligers zie je in de Schaalsmeerpolder en op andere plekken in het Wormer- en Jisperveld veel natuurgraslanden. Toch vind je in dit veenweidegebied nog steeds ‘turbograslanden’. Door speciaal natuurbeheer probeert men van het Wormer- en Jisperveld een paradijs voor weidevogels te maken. Meer weten over deze graslanden en het beheer hiervan? Ga dan naar punt zeven op de route.

Halverwege de Schaalsmeerpolder vind je een vogelrijk plas-drasgebied met picknicktafel. Neem hier gerust even plaats om te genieten van het prachtige uitzicht. ‘Mmmhoe’, misschien hoor je ze al loeien; de koeien in de potstal van Natuurmonumenten. Je verwacht het misschien niet, maar de koeien in deze stal zijn erg belangrijk voor de graslanden in het Wormer- en Jisperveld. Zodra de koeien, na het broedseizoen, naar buiten mogen, worden zij met de boot naar verschillende natuurgraslanden gebracht. Met hun mest, gegraas en bewegingen over het land wordt het grasland nog gevarieerder, wat goed is voor de weidevogels. Bijzonder toch! Meer weten over de potstal in de Schaalsmeerpolder? Ga dan naar punt acht op de route.

Na een (korte) tussenstop wandel je over het verharde pad langs de potstal. Na een paar honderd meter gaat het verharde pad over in een onverhard pad en wandel je door het gras naar de Poelweg. Aan het einde van de Poelweg wandel je dezelfde route terug naar NS station Wormerveer en kun je de route afsluiten in één van de horecagelegenheden in het centrum. 

Dit ga je zien

34
84 38
1

De Zaanbocht

De Zaanbocht
Veerdijk
Wormer
De Zaanbocht
2

Batavia 1894

Batavia 1894
Veerdijk 39
1531MS Wormer
Batavia 1894
30 11 4 98 98
3

De Schaalsmeerpolder

De Schaalsmeerpolder
Schaalsmeerdijk
1534 NA Wormer
De Schaalsmeerpolder
4

Vogelrijk plas-drasgebied

Informatiebord plas-drasgebied
Oostknollendam
Grutto in het Wormer- en Jisperveld
Vogelrijk plas-drasgebied
5

Picknickplaats Schaalsmeerdijk

Picknickplaats Schaalsmeerdijk
Dorpsstraat
1534 NB Oostknollendam
Picknickplaats Schaalsmeerdijk
Picknickplaats Schaalsmeerdijk
6

Picknickplaats Boerderij Natuurmonumenten

Picknickplaats Boerderij Natuurmonumenten
Schaalsmeerdijk
Oostknollendam
Picknickplaats Boerderij Natuurmonumenten
Picknickplaats Boerderij Natuurmonumenten
7

Graslanden en beheer

Lees hier het verhaal
>
Een houten weidemolen in het Wormer- en Jisperveld
Graslanden en beheer
8

Potstal Natuurmonumenten

Potstal Natuurmonumenten
Schaalsmeerdijk 1 A
1534 NA Oostknollendam
Potstal Natuurmonumenten
29
9

Restaurant De Hofjes

Restaurant De Hofjes
Poelweg 1
1531 MD Wormer
Terras van Restaurant De Hofjes vanaf het water
Restaurant De Hofjes
30
10

Bezoekerscentrum De Poelboerderij

Bezoekerscentrum De Poelboerderij
Veerdijk 106
1531 MB Wormer
Bezoekerscentrum De Poelboerderij omringt door de weilanden
Bezoekerscentrum De Poelboerderij
38 84
34
34
84
38
30
11
4
98
98
29
30
38
84
34